નારાયણદાસના પ્રસંગ : ઠાકોરજીની સેવા અને ભોગ
નારાયણદાસ એક વખત ઠાકોરજીનો શૃંગાર કરીને દર્શન કરી રહ્યા હતા, ત્યારે ઠાકોરજીનું મુખ-ચંદ્ર અલગ જ ભાવ ધારણ કરી રહ્યું હતું। એમણે પૂછ્યું 'ઈહે ઘટા કહા બરસેગી', એટલે કે આ કૃપાની ઘટા ક્યાં વરસશે — ઠાકોરજીએ પ્રસન્ન થઈ જણાવ્યું કે 'શ્રી રઘુનાથજી કે ઉપર'। ત્યારપછીના પ્રસંગમાં નારાયણદાસ ઠાકોરજીને રાજભોગ ધરી બહાર આવ્યા અને એ વિચારમાં ગ્રસ્ત થઈ ગયા કે ઠાકોરજી ખરેખર આરોગ્યા છે કે નહીં। ભત્રીજીએ કહ્યું કે મહાપ્રભુજીની કામી દઈ ભોગ ધર્યા હોય તો ઠાકોરજી આરોગે જ, કારણ કે મહાપ્રભુજી — ગોપીનાથજી — ગોસ્વામીજી — સભી વ્રજભક્ત, 'જો જિતનો રૂચે' — એ બધાની કામી દેવાથી ઠાકોરજી આરોગે। ઠાકોરજી આરોગ્યા છે કે નહીં એ જાણવું હોય તો નારાયણદાસ કહે છે — 'વૈષ્ણવ અચાનક આઈ મહાપ્રસાદ લઈ તબ જાનીએ ભલી ભાતી'।
વૈષ્ણવ-સન્માન, નારાયણ-વ્યુત્પત્તિ અને સ્વાર્થ-પ્રતિષ્ઠા
વૈષ્ણવ-માત્રનું સન્માન કરવું જોઈએ, કારણ કે 'વૈષ્ણવ' નામ જોડાઈ ગયું એટલે એ આપણા માટે પૂજ્ય છે — 'જેવો પણ છે, એ ઠાકોરજીનો જ છે'। 'વિપ્ર, ગાય, ઠાકોરજીના ભક્ત' — એ સદા પૂજ્ય છે। ત્યારપછી 'નારાયણ' શબ્દની વ્યુત્પત્તિ: 'નાર' એટલે 'જલ', 'અયન' એટલે 'રહેઠાણ' — 'નાર + અયન = નારાયણ' — જેમનું રહેઠાણ જળ છે તે ભગવાન નારાયણ। 'નારાયણ-દાસ' એટલે નારાયણના દાસ। 'સ્વાર્થ-પ્રતિષ્ઠા' અને 'પરાર્થ-પ્રતિષ્ઠા'ની ચર્ચા — 'સ્વ' એટલે 'પોતાના', 'અર્થ' એટલે 'હિત' — ભક્ત માટે ઠાકોરજી ગૃહ-મંદિરમાં 'સ્વાર્થ-પ્રતિષ્ઠ' રૂપે બિરાજે, અને સાર્વજનિક દેવાલયમાં 'પરાર્થ-પ્રતિષ્ઠ' રૂપે — 'આત્માર્થ-પ્રતિષ્ઠા' — વ્યક્તિગત આત્મ-કલ્યાણ; 'લોક-કલ્યાણ' — પરાર્થ।
સેવક-સ્વરૂપ, મહાપ્રસાદ અને સન્યાસ-નિર્ણય — શ્લોક પઠન
મહાપ્રભુજી કહે છે — 'જે સ્વામીના સુખનો વિચાર કરે, તે સેવક' — સ્વામીને કહ્યા વિના, દર્શન-માત્રથી, એમની ઇચ્છા — ભૂખ, તૃષા, ઓઢવું, પધારવું, ઝૂલવું — જે જાણી શકે, એ ઉત્તમ સેવક। 'મહાપ્રસાદ' = ઠાકોરજી 'પ્રસન્નતા-પૂર્વક' ભક્તોને જે કંઈ આપે — ભોજ્ય, વસ્ત્ર, આભૂષણ, પાત્ર — ગમે તે — તે 'મહાપ્રસાદ'; એ ક્યારેય વેચાય કે ખરીદાય નહીં। ત્યારપછી 'પ્રમેયરત્નસંગ્રહ'ના 'સન્યાસ-નિર્ણય' વિભાગના શ્લોકો પ્રતિભાગીઓ દ્વારા વારાફરથી વાચ્યા — 'સહાય-સંગ-સાધ્યત્વ', 'ગૃહ-બાધકત્વ', 'સ્વ-સ્થ', 'ભાવ', 'ત્યાગ', 'પ્રેમ', 'સન્યાસ', 'ભક્ત-કર્તવ્ય', 'ભગવાન-ફળ-રૂપત્વ' — એ વિષયક શ્લોકો — અને ઠાકોરજીની 'ઈ સ્થળે' ચર્ચા 'સ્થગિત' રાખવામાં આવી।