કીર્તન ગાન: ઝૂલત ગોકુલ ચંદ હિંદોરે
સત્રનો પ્રારંભ શ્રીમહાપ્રભુજીના મંગળાચરણ પછી શ્રીઠાકોરજીના સુંદર કીર્તન ગાનથી થાય છે. વૈષ્ણવો દ્વારા 'ઝૂલત ગોકુલ ચંદ હિંદોરે ઝુલવત સબ વ્રજનારી' કીર્તનનું ગાન કરવામાં આવ્યું. આ કીર્તન શ્રવણથી ઠાકોરજીના ઝૂલવાના દિવ્ય ભાવનો અનુભવ થાય છે, જે જીવોને ભગવદ્લીલામાં જોડે છે.
જીયદાસ સુરીની વાર્તા અને મુખ્ય સિદ્ધાંતો
સત્રમાં જીયદાસ સુરીની વાર્તાનો પ્રસંગ રજૂ કરવામાં આવ્યો. જીયદાસ સુરી શ્રીઆચાર્યજી શ્રીમહાપ્રભુજીના કૃપાપાત્ર ભગવદીય હતાં. તેઓ પ્રાતઃકાલથી સંધ્યાકાળ સુધી તનુવિતજા અને માનસી સેવા મન લગાવીને કરતા હતા. વિરહ એવો થયો કે દેહ છૂટી ગઈ, અને તેમને ભગવત્પ્રાપ્તિ થઈ. આ વાર્તા દ્વારા તનુવિતજા સેવાનું મહત્વ અને ભગવદ્વિરહથી મળતી લીલાપ્રાપ્તિનું રહસ્ય સમજાવવામાં આવ્યું.
પારિભાષિક શબ્દોની વ્યાખ્યા: ક્ષત્રિય, આચાર્યજી, લાડલેશજી, પ્રહર, સેવક, સેવા
વક્તા દ્વારા કેટલાક પારિભાષિક શબ્દોનું વિવેચન કરવામાં આવ્યું. ક્ષત્રિય વર્ણના ચાર આવશ્યક ગુણધર્મો, આચાર્યજીનો શાસ્ત્ર જ્ઞાતા અને શિષ્ય બોધક સ્વરૂપ, લાડલેશજીનો પ્રિય ઇષ્ટદેવ અર્થ, અને ભારતીય કાળ ગણનામાં પ્રહરનો અર્થ સ્પષ્ટ કરાયો. અષ્ટયામ સેવાનો ક્રમ, ગોવાળ અને અન્ય સેવાના પ્રકારોનું વિવરણ થયું. સેવા એટલે સેવ્યને ગમે તેવી ક્રિયા અને સેવક એટલે તે ક્રિયા કરનાર એમ સમજાવવામાં આવ્યું. સ્વતંત્ર રૂપે સેવા આત્મનિવેદી વૈષ્ણવ જ કરી શકે અને તે પોતાના તન-વિતથી જ થવી જોઈએ તેવો સિદ્ધાંત દૃઢ કરાયો.
પારિભાષિક શબ્દોની વ્યાખ્યા: દેહ છૂટવી, લીલા, ગોસાઈંજી
દેહ છૂટવી એટલે સ્થૂળ શરીરમાંથી સૂક્ષ્મ આત્માનું નીકળી જવું. ભક્ત માટે દેહ છૂટ્યા પછી લીલામાં પ્રાપ્ત થવું એટલે ઠાકોરજીના નિત્યલોકમાં તેમની સેવામાં જોડાઈ જવું. લીલા એટલે હર્ષથી ભરાયેલી, અનાયાસ થતી ઠાકોરજીની ક્રીડા. ગોસાઈંજી શબ્દની ઉત્પત્તિ અને તેના અર્થ (ગાયોના સ્વામી, ઇન્દ્રિયોના સ્વામી) પર પણ પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો.
પ્રમેયરત્નસંગ્રહ : સન્યાસ નિર્ણય — શ્લોક ૨૧ પાઠ અને સ્પષ્ટીકરણ
વક્તા દ્વારા સન્યાસ નિર્ણયનો શ્લોક ૨૧ (તસ્માદુક્તપ્રકારેણ પરિત્યાગો વિધિયતામ્। અન્યથા ભ્રષ્યતે સ્વાર્થાदिति मे निश्चिता मतेः॥)નું પાઠ અને તેનું વિવેચન કરવામાં આવ્યું. વક્તાએ દરેક શબ્દનું શુદ્ધ ઉચ્ચારણ પર ભાર મૂક્યો. આ શ્લોક સૂચવે છે કે ઉપરોક્ત પ્રકારે જ સંન્યાસનો ત્યાગ કરવો જોઈએ, અન્યથા જીવ પોતાના પરમ સ્વાર્થથી ભ્રષ્ટ થઈ જાય છે, એવો શ્રીઆચાર્યજીનો સુનિશ્ચિત મત છે.