આરંભિક સંવાદ અને ઓડિયો સમસ્યાનો પ્રારંભ
સત્રની શરૂઆતમાં વક્તાશ્રી દ્વારા સહભાગીઓના અવાજમાં સમસ્યા હોવાનું જણાવવામાં આવે છે. સહભાગીઓ પણ વક્તાશ્રીના અવાજમાં ખલેલ અનુભવે છે, જેના કારણે પ્રારંભિક સંવાદમાં અવરોધ આવે છે.
કીર્તન — વાલા દેત હે હેરી
ઓડિયો સમસ્યાના સમાધાનના પ્રયાસ દરમિયાન, એક વૈષ્ણવ દ્વારા શ્રીઠાકોરજીના જન્મ ઉત્સવ અને વ્રજના આનંદનું વર્ણન કરતું 'વાલા દેત હે હેરી' કીર્તનનું ગાન કરવામાં આવે છે. આ કીર્તન ઘર ઘર આનંદના વાતાવરણ અને બ્રજની શોભાનું વર્ણન કરે છે.
ઓડિયો સમસ્યાનો પુનરાવર્તિત પ્રયાસ અને વાર્તાનું પુનરાવર્તન
કીર્તન પૂર્ણ થયા બાદ પણ વક્તાશ્રીને સહભાગીઓના અવાજમાં ખલેલ ચાલુ રહે છે, જ્યારે સહભાગીઓને વક્તાશ્રીનો અવાજ સ્પષ્ટ આવે છે. સમસ્યાના નિરાકરણ માટે વક્તાશ્રી ફરીથી સત્રમાંથી બહાર જઈને જોડાય છે. ત્યારબાદ પ્રભુદાસ જલોટાનો પ્રસંગ ફરીથી શરૂ કરવામાં આવે છે.
પ્રભુદાસ જલોટાનો ત્રીજો પ્રસંગ — વ્રજમહિમાનું કથન
શ્રીમહાપ્રભુજી જ્યારે વ્રજમાં પધાર્યા હતા ત્યારે પ્રભુદાસ જલોટાએ સ્નાન કર્યા વિના મહાપ્રસાદ લેવાનો ઇનકાર કર્યો. આ પ્રસંગે શ્રીમહાપ્રભુજીએ તેમને વ્રજનું અલૌકિક સ્વરૂપ સમજાવવા 'વૃક્ષે વૃક્ષે વેણુ... પત્રે પત્રે ચતુર્ભુજ' અને 'જલાદપી રજપુણ્યમ... યત્ર વૃંદાવનમ તત્ર નાત્વા નાત્વા તથા ઉત' જેવા શ્લોકોનું કથન કરી વ્રજક્ષેત્રની સદા પવિત્રતા અને મહાત્મ્યનો બોધ કરાવ્યો. વક્તાશ્રીએ સમજાવ્યું કે વ્રજ આખું ક્ષેત્ર સદા પવિત્ર છે અને ત્યાં પ્રભુ સદા સર્વદા ઉપસ્થિત રહે છે.
પારિભાષિક શબ્દોની સમજૂતી: આચાર્ય, મહાપ્રસાદ અને ચરણરજ
સહભાગીઓ દ્વારા 'આચાર્યજી', 'મહાપ્રસાદ' અને 'ચરણરજ' જેવા પુષ્ટિમાર્ગીય શબ્દોનો અર્થ અને તેમનું મહત્ત્વ સમજાવવા વિનંતી કરવામાં આવે છે. વક્તાશ્રીએ આચાર્યની પરિભાષા આપી કે જે શાસ્ત્રને ભણે, પોતાના જીવનમાં તેનું આચરણ કરે અને પછી અન્યોને તે શાસ્ત્રનો ઉપદેશ આપે. 'મહાપ્રસાદ' એટલે ઠાકોરજીએ પ્રેમથી આરોગેલ ભોજ્ય પદાર્થ કે અન્ય જીવનોપયોગી સમર્પિત વસ્તુ. 'ચરણરજ' એટલે ઠાકોરજીના ચરણરવિંદનો સ્પર્શ થયેલી વસ્તુ, જે અમૃતતુલ્ય બની જાય છે, વિશેષ કરીને વ્રજરાજ અને યમુનાજીનું જલ.
નિરોધલક્ષણમ્ શ્લોક ૫ થી ૮ નું ઉચ્ચારણ
ઓડિયો સમસ્યા ચાલુ હોવા છતાં, સત્રમાં નિરોધલક્ષણમ્ ગ્રંથનું પારાયણ શરૂ કરવામાં આવે છે. શ્લોક ૫ થી ૮ સુધીના શ્લોકોનું સામૂહિક ઉચ્ચારણ કરાવવામાં આવે છે. આ શ્લોકો યશોદાજી, નંદાદિ, ગોપિકા અને વ્રજવાસીઓના સુખ-દુઃખ તથા ઉદ્ધવના આગમનથી વ્રજમાં થયેલા મહાન ઉત્સવનું વર્ણન કરે છે. વક્તાશ્રી શ્લોકોના શુદ્ધ ઉચ્ચારણ પર ભાર મૂકે છે અને વૈષ્ણવોને તે મુજબ ઉચ્ચારણ કરવા નિર્દેશ આપે છે.
નિરોધલક્ષણમ્ શ્લોક ૯ નું ઉચ્ચારણ અને સ્પષ્ટીકરણ
વક્તાશ્રી નિરોધલક્ષણમ્ ગ્રંથના શ્લોક ૯ નું ઉચ્ચારણ કરાવે છે અને પાછળના શ્લોક ૮ માં આવેલા 'યાવત્' અને આ શ્લોકના 'યદ્વત્' વચ્ચેનો સૂક્ષ્મ ભેદ સ્પષ્ટ કરે છે. 'સ્નિગ્ધ ભોજન રૂક્ષવત્' પદનું વિવરણ કરતાં, તેઓ 'રૂક્ષવત્' શબ્દના ઉચ્ચારણ પર વિશેષ ભાર મૂકે છે અને રસ્વ તથા દીર્ઘ ઉચ્ચારણનો ફરક સમજાવે છે. અવાજની સમસ્યા ચાલુ હોવાથી સત્ર અહીં સમાપ્ત કરવામાં આવે છે.