પ્રારંભ અને સુબોધિની સંદર્ભ
સત્રનો પ્રારંભ મંગલાચરણથી થાય છે, ત્યારબાદ વક્તા શ્રીમદ ભાગવતના સંદર્ભમાં તૃતીય સ્કંધ, પંચવિંશ અધ્યાય 'કાલ મુક્તિ' પ્રકરણ અંતર્ગત ચર્ચા કરી રહ્યા છે એમ સ્પષ્ટ કરે છે. દેવહૂતિજીને કપિલમુનિ દ્વારા ભક્તિનો ઉપદેશ શા માટે આપવામાં આવ્યો, તે સમજાવવામાં આવે છે. શ્લોક ૧૯ થી ૨૩ માં સત્પુરુષોના લક્ષણોનું વર્ણન છે, જેમાં શ્લોક ૨૨ અને ૨૩ ના આધિદૈવિક ગુણો પર મુખ્યત્વે નિરૂપણ કરવામાં આવશે.
શ્લોક ૨૨ : અનન્ય ભાવ અને ફળનો ત્યાગ
શ્લોક ૨૨ 'મય્યનન્યેન ભાવેન...' ના અર્થનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવે છે, જેમાં ભગવાનમાં અનન્ય ભાવે દ્રઢ ભક્તિ, ભગવાન માટે કર્મોનો ત્યાગ અને સગા-સંબંધીઓનો ત્યાગ એ ત્રણ ગુણોની ચર્ચા થાય છે. શ્રીસુબોધિનીજીના આધારે ભક્તિ અને ભાવના સ્વરૂપનો ભેદ સમજાવવામાં આવે છે, જ્યાં ભાવને કારણરૂપ અને ભક્તિને કાર્યરૂપ કહેવામાં આવે છે. વક્તા અનન્ય ભાવનો અર્થ વિસ્તારપૂર્વક સમજાવે છે કે ભગવાન સિવાય અન્ય કોઈ આરાધ્ય, ઉપાસ્ય દેવતા કે અન્ય ફળમાં આસક્તિ ન હોવી જોઈએ.
શ્લોક ૨૨ : કર્મો અને સગા-સંબંધીઓનો ત્યાગ
આ ખંડમાં શ્લોક ૨૨ માં દર્શાવેલ 'મતકૃતે ત્યક્તકર્માણી ત્યક્તસ્વજનબાંધવાહા' એટલે કે ભગવાન માટે કર્મો અને સગા-સંબંધીઓના ત્યાગના વિષય પર ઊંડાણપૂર્વક ચર્ચા થાય છે. વક્તા સ્પષ્ટ કરે છે કે ભગવત્કાર્યમાં લૌકિક અને વૈદિક કર્મો બંને બાધક બની શકે છે. આ ત્યાગ આળસને કારણે નહીં, પરંતુ ભગવાન પ્રત્યેની અનન્યતા અને ભક્તિમાં વૃદ્ધિ માટે હોવો જોઈએ. જે સ્વજન-બાંધવો ભગવદીય હોય, તેમનો ત્યાગ ન કરવો જોઈએ, પરંતુ જે બહિર્મુખ હોય, તેમનો ત્યાગ કરવો જોઈએ.
શ્લોક ૨૩ : ભગવત્ કથા અને તાપોનું સ્વરૂપ
શ્લોક ૨૩ 'મદાશ્રયાહ કથા મૃષ્ટાહ...' ના અર્થનું નિરૂપણ કરવામાં આવે છે, જેમાં ભગવાનનો આશ્રય કરેલી ઉજ્જવલ કથાઓનું શ્રવણ-કીર્તન અને તદ્ગતચિત્તવાળા ભક્તોને વિવિધ તાપો પીડતા નથી તે ગુણનું વર્ણન છે. શ્રીમહાપ્રભુજીની કારિકાઓના આધારે સમજાવવામાં આવે છે કે આ તાપો ભક્તોને પીડા આપતા નથી, પરંતુ ભજન કરતાં પણ અધિક પ્રીતિ કરાવનારા હોય છે અને દુઃખમાં ભગવાનનો સદા સાક્ષાત્કાર કરાવે છે. અહીં 'મદાશ્રયાહ' નો અર્થ સ્પષ્ટ કરવામાં આવે છે કે કથાઓ માત્ર પ્રાસંગિક રીતે નહીં, પરંતુ સંપૂર્ણપણે ભગવત્કેન્દ્રિત હોય છે.